Irak, Türkiye’ye açtığı petrol davasını erteledi

Irak’ın şimdiki Başbakanı Adil Abdülmehdi, eski başbakan Haydar İbadi döneminde Türkiye’ye açılan petrol davasını erteledi.

Irak basınında Rus resmi haber ajansı Russia Today’in kaynak gösterildiği haberlere göre Irak, Türkiye’ye karşı “Irak petrolünü Kürdistan Bölgesi’nden kaçak yollarla temin etme” suçlamasıyla açtığı davayı 5 yıl erteledi. Tel Aviv Üniversitesi Moshe Dayan Center editörlerinden Ceng Sagnic’in aktardığına göre davanın kaybedilmesi durumunda Türkiye’nin 26 milyar dolar ceza ödemesi bekleniyordu.

Iraklı kaynaklar, Irak hükümetinin davayı kazanma yönünde aşama kaydetmesi üzerine Türkiye’nin Mesud Barzani’ye aracı olması için bir heyet gönderdiğini iddia ediyor. Fakat iddialara ilişkin Türkiye’den açıklama gelmedi.

Türkiye, Erbil ile 2013’te yaptığı boru hattıyla petrol taşıma anlaşması yaptı. Petrol, Aralık 2013 itibariyle Ceyhan’da depolanmaya başlandı. Bağdat yönetiminin tahminlerine göre sadece 2014 yılının Kasım ayına kadar 2 milyar dolar değerinde toplam 27 milyon varil petrol ihracı gerçekleşti. Irak hükümeti, 2014 yılının ocak ve mart aylarında BOTAŞ’a gönderdiği ‘acil’ kodlu yazılarla Kuzey Irak petrollerinin Ceyhan’da depolanmasını ve ihracının durdurulmasını istedi.

Irak Petrol Bakanlığı, mayıs ayında Türkiye ve BOTAŞ’a Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası nezdinde Tahkim’e dava açılması için başvurdu. Gerekçe olarak “Türkiye’nin Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi petrollerini, Irak Petrol Bakanlığı’nın onayı olmaksızın ihraç etmesi” gösterildi.

Milletlerarası Ticaret Odası tahkim merkezine 23 Mayıs 2014’te verilen dilekçeyle de Irak, Türkiye’ye ve BOTAŞ’a “250 milyon dolar tazminat ödenmesi ve Irak’la Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanmış olan boru anlaşmalarının ihlaline son verilmesi” talebiyle dava açtı. Sonrasında Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), 25 Eylül’de bağımsızlık referandumu düzenledi. Bölgedeki tüm ülkelerden tepki çeken referandum, 16 Ekim’de Irak ordusunun Kerkük’e girmesiyle sona erdi. Eylül 2017’de Türkiye Bağdat hükümeti ile petrol ihracatı konusunda yeni bir anlaşma imzalamaya ve Erbil’i devre dışı bırakmaya karar verdi.